Korna çalışmıyor diyorsanız, yani direksiyon göbeğine bastığınızda hiç ses gelmiyorsa, arıza dört noktadan birinde yoğunlaşır: sigorta, röle, kornanın kendisi ve direksiyondaki temas hattı. Bu dördü arasında en kolay kontrol edilen ve en sık suçlu çıkan sigortadır; en pahalısı ve en dikkat isteyeni ise direksiyon göbeğindeki sarmal kablodur. Doğru sıra izlendiğinde çoğu vaka ilk iki adımda kapanır.
Kornaya bastığımda hiç ses gelmiyor, nereden başlanır?
İlk bakılacak yer korna sigortasıdır. Sigorta kutusu genellikle motor bölmesinde ya da gösterge panelinin altındadır; kapağın iç yüzündeki şemada korna devresi “Horn”, “Klakson” veya bir korna simgesiyle işaretlenir.
Sigortanın üzerinde amper değeri yazar ve renk kodu bu değere karşılık gelir. Sigorta mutlaka üzerinde yazan amperle aynı değerde bir sigortayla değiştirilir. Yüksek amperli sigorta arızayı çözmez, yalnızca kabloyu korumasız bırakır.
Sigortanın sağlam olup olmadığı gözle de anlaşılır: şeffaf gövdenin içindeki ince metal şerit kopmuşsa ya da içi kararmışsa sigorta atmıştır.
Korna rölesi nasıl test edilir?
Röle testinin en pratik ve bedava yolu, aynı tipteki başka bir röleyle yer değiştirmektir. Çoğu araçta korna rölesi ayrı bir birimdir ve sigorta kutusunda korna sigortasının yanında durur; kutunun kapağındaki şemada röle yuvaları da işaretlidir.
Röle, düğmeden gelen küçük akımla kornaya giden yüksek akımı anahtarlayan bir birimdir; içindeki kontaklar zamanla yanabilir ya da bobini kopabilir. Yöntem şu:
- Kontağı kapatın. Sigorta kutusu kapağındaki şemadan korna rölesini bulun.
- Kutu içinde aynı numara ve aynı pin düzenine sahip ikinci bir röle arayın — cam yıkama, sis lambası, arka cam rezistansı gibi devreler sık sık aynı röleyi kullanır.
- İki röleyi yer değiştirin, kontağı açın ve kornaya basın.
- Korna çalışmaya başladıysa eski röle arızalıdır. Çalışmıyorsa ama takas ettiğiniz diğer devre de sustuysa, sorunun röle olmadığı anlaşılır.
Röle çekerken hafif bir “tık” sesi duyulur. Tık sesi var ama korna susuyorsa şüphe rölenin çıkışından sonrasına, yani kornanın kendisine ve besleme kablosuna kayar.
Korna ünitesi neden bozulur, nereye bakılır?
Korna ünitesi aracın ızgarası arkasında, yola en yakın ve en korunmasız bölgededir. Su, çamur, kış tuzu ve yol sıçrantısı doğrudan üzerine gelir; içine su alması ve bağlantı uçlarının korozyona uğraması en sık bildirilen nedenlerden biridir.
Birçok araçta korna tek değil, iki tonlu bir takım halinde bulunur: biri tiz, diğeri pes iki ayrı ünite. Bu yüzden sesin tamamen kesilmesi yerine “cılızlaşması” ya da tek tonda kalması da bir belirtidir; ünitelerden biri çalışıp diğeri susmuş olabilir. Bu tabloda sigorta ve röle genelde sağlamdır.
Korna beslemesi 12 V DC’dir. Kornanın soketine gelen gerilim düğmeye basıldığında ölçüldüğünde 12 V dolayında görünüyor ama korna ses vermiyorsa, ünitenin kendisi güçlü şüphelidir. Gerilim hiç gelmiyorsa şüphe kabloya, röleye ve düğme tarafına döner. Sağlam bir bağlantıda gerilim düşümünün düşük olması beklenir; soket ucunda gerilim akü gerilimine göre belirgin biçimde düşükse ara bağlantıda korozyon ya da gevşeklik aranır.
Bu ölçümlerin hepsi akünün sağlam olduğu varsayımına dayanır. VARTA’nın akü test rehberine göre konvansiyonel sulu akü dinlenmişken yaklaşık 12,8 V gösterir; 12,4 V’un altına düştüyse en kısa sürede şarj edilmelidir. AGM ve EFB akülerde tek voltaj ölçümü akünün sağlığını göstermez. Zayıf aküyle yapılan ölçümler yanıltır; önce akü tarafını kontrol edin.
Direksiyondaki sarmal kablo (clock spring) ne zaman şüphelidir?
Belirti yalnızca korna değilse, yani direksiyon üzerindeki ses ve telefon tuşları da çalışmıyorsa ya da gösterge panelinde hava yastığı uyarı lambası yanıyorsa, direksiyon göbeğindeki sarmal kablo güçlü şüphelidir. Bu üçlünün birlikte görülmesi sarmal kablo arızasının en tanıdık tablosudur.
Sarmal kablo, direksiyon sağa sola dönerken dönen gövde ile sabit kolon arasında elektriği kesintisiz iletmek için sarılıp açılan şerit bir iletkendir. Yıllar içinde bükülme yorgunluğundan çatlayıp kopabilir; koptuğunda üzerinden geçen bütün devreler etkilenir: korna, direksiyon tuşları ve hava yastığı tetikleme hattı.
Ara belirti de vardır: kornanın direksiyon düz konumdayken çalışıp çevrildiğinde kesilmesi ya da tam tersi. Direksiyonu çevirirken göbekten gelen tıkırtı sesi de aynı yöne işaret eder.
Hava yastığı lambası yanıyorsa iş ciddi ve bu bir servis konusudur. Lamba yanarken hava yastığı sistemi kendini devre dışı bırakmış olabilir; yani bir kazada açılmama ihtimali vardır. Burada mesele sadece korna değildir, arızanın ertelenmemesi gerekir.
Belirtiye göre ilk şüpheli hangisidir?
| Belirti | İlk şüpheli | Nasıl doğrulanır |
|---|---|---|
| Korna bir günde tamamen sustu, başka hiçbir şey değişmedi | Sigorta | Şemadan korna sigortasını bul, teli kopuk mu bak, aynı amperle değiştir |
| Sigorta sağlam, basınca sigorta kutusundan tık sesi bile gelmiyor | Röle veya düğme hattı | Aynı tipteki başka bir röleyle takas et |
| Tık sesi geliyor ama korna susuyor | Korna ünitesi veya besleme kablosu | Soket ucunda düğmeye basılıyken 12 V DC var mı diye ölç |
| Ses cılızlaştı ya da tek tona düştü | İki korna ünitesinden biri | Izgara arkasındaki iki üniteyi ayrı ayrı kontrol ettir |
| Korna + direksiyon tuşları çalışmıyor, hava yastığı lambası yanıyor | Sarmal kablo (clock spring) | Servis — arıza kodu okutulur, göbek evde sökülmez |
| Korna direksiyon dönünce kesiliyor, düzken çalışıyor | Sarmal kablo teması | Servis |
| Yağmurdan sonra başladı, sonra kendi kendine düzeldi | Korna ünitesine su girmesi / korozyon | Soket uçlarını ve gövde topraklamasını kontrol ettir |
Kablo ve şase (topraklama) sorunları nasıl anlaşılır?
Korna devresi gövde üzerinden topraklanır; bu topraklama noktası gevşer veya paslanırsa korna ya hiç çalışmaz ya da zayıf ses verir. Izgara bölgesindeki nem yüzünden bu noktalar tipik bir arıza kaynağıdır.
Belirtisi karakteristiktir: korna bazen çalışır bazen çalışmaz, tümsekten geçerken kendiliğinden kesilir ya da soğuk-yaş havalarda kötüleşip kuru havada düzelir. Temassızlık olan noktada devre yük altındayken gerilim gözle görülür biçimde düşer.
Ön tampon sökülmüş bir araçta (kaza onarımı, ızgara değişimi, çekici takozu montajı sonrası) korna soketinin takılmayı unutulması da sık karşılaşılan bir durumdur. Yakın zamanda ön bölgede bir işlem yapıldıysa önce soketin yerinde olup olmadığına bakın.
Korna çalışmazsa araç muayenesinden geçilir mi?
Kornanın çalışmaması araç muayenesinde kusur olarak kaydedilir; korna, muayenede fiilen denenen kalemlerden biridir. Sesin hiç gelmemesi ya da belirgin biçimde zayıf olması tutanağa geçer ve aracın temiz raporla çıkmasını engeller.
Kusur kaydedilen araca tekrar muayene için süre tanınır; arıza giderilip araç yeniden muayeneye sokulur. Kusurun hangi sınıfta değerlendirileceği istasyonun tespitine ve yürürlükteki yönetmeliğe bağlıdır. Pratik sonuç değişmez: muayeneye girmeden önce kornayı deneyin, çalışmıyorsa önce onu halledin — ikinci muayene hem zaman hem ücret kaybıdır.
Parça alırken nelere dikkat edilmeli?
Korna, röle ve direksiyon düğmesi tarafında seçim marka adına göre değil OEM numarasına göre yapılır. Rölede pin düzeni, bobin gerilimi ve anahtarlama akımı; kornada ise soket tipi, bağlantı ayağı ve ton (tiz/pes) uyumu belirleyicidir.
Elinizdeki eski parçanın üzerindeki numarayı okuyun ve OEM numaranızla arayın; emin değilseniz şasi numaranızla bize yazın. Sarmal kablo söz konusuysa parçayı almadan önce arızanın gerçekten orada olduğunu servise doğrulatın; bu parça hava yastığı sistemine dahildir.
Sitemizde düğme ve buton çeşitlerine, devre tarafı için ateşleme ve elektrik kategorisine, direksiyon ve kabin içi parçaları için ise iç donanım ürünlerine göz atabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Korna çalışmıyor, ilk olarak neye bakmalıyım?
Korna sigortasına bakın. Sigorta kutusunun kapağındaki şemada korna devresi “Horn” veya klakson simgesiyle işaretlidir; sigortanın içindeki metal şerit kopmuşsa sigorta atmıştır. Değiştirirken kontağı kapatın ve üzerinde yazan amper değerinin aynısını takın. Sigorta sağlamsa sıradaki adım röle testidir.
Korna rölesini nasıl test ederim?
Aynı tipteki başka bir röleyle yer değiştirerek. Kontağı kapatın, sigorta kutusunda korna rölesiyle aynı numara ve aynı pin düzenine sahip ikinci bir röle bulun ve ikisini takas edin; korna çalışmaya başlarsa eski röle arızalıdır. Bu yöntem hiçbir alet ve masraf gerektirmez, ölçü aletiyle uğraşmadan sonuç verir.
Kornam çalışmıyor ama direksiyon tuşlarım da çalışmıyor, sebebi ne olabilir?
Bu tabloda direksiyon göbeğindeki sarmal kablo (clock spring) güçlü şüphelidir. Sarmal kablo, direksiyon dönerken elektriği ileten şerit iletkendir ve koptuğunda korna, direksiyon tuşları ve hava yastığı hattı birlikte etkilenir. Gösterge panelinde hava yastığı uyarı lambası da yanıyorsa vakit kaybetmeden servise gidin; bu durumda hava yastığı sistemi devre dışı kalmış olabilir.
Korna çalışmazsa muayeneden geçer mi?
Hayır, çalışmayan korna muayenede kusur olarak kaydedilir ve aracın temiz raporla çıkmasını engeller. Korna muayenede fiilen denenen kalemlerden biridir; ses hiç gelmiyorsa ya da belirgin şekilde zayıfsa tutanağa geçer. Muayeneye gitmeden önce kornayı deneyip arızayı gidermek ikinci muayene masrafından kurtarır.
Direksiyon göbeğini kendim sökebilir miyim?
Hayır, sökmeyin. Direksiyon göbeğinin altında hava yastığı bulunur; akünün eksi ucu sökülmeden ve üreticinin belirttiği bekleme süresi geçmeden bu bölgeye dokunulmaz. Yanlış müdahale hava yastığının aniden açılmasına ve ağır yaralanmaya yol açabilir. Sigorta ve röle kontrolü evde yapılabilir, direksiyon göbeği servis işidir.
Teknik kaynaklar
- VARTA: aküyü adım adım test etme — konvansiyonel sulu akü için dinlenme gerilimi (yaklaşık 12,8 V) ve 12,4 V altında şarj önerisi; AGM/EFB için tek voltaj sağlık göstergesi değildir.
