Etiket: uğultu

Arabadan uğultu sesi gelmesi rulman, lastik veya aktarma organları gibi farklı kaynaklarla ilişkili olabilir. Sesin duyulduğu yer arızalı parçanın yerini kesin olarak göstermez. Hız, yol yüzeyi ve sesin ne zaman başladığı uzman kontrolü için yararlı gözlemlerdir.

Ustaya aktarılacak üç gözlem

Gözlem 1 — Hızla değişiyor mu?

Sesi hıza göre dinleyin. Tekerlekten kaynaklanan uğultu (rulman da lastik de) hızla birlikte artar; araç yavaşlarken incelir ve kaybolur. Vites değiştirmenin ya da gaz kesmenin sese etkisi yoksa tekerlek tarafı da incelenmelidir; bu gözlem diğer kaynakları kesin olarak elemez.

Buna karşılık ses araç dururken de duyuluyorsa tekerlek rulmanı değildir. Kullanıcıların bildirdiği bir vakada uğultu kontak çevrildiği anda başlayıp hiç kesilmiyordu; böyle bir ses hızdan bağımsızdır ve kaynağı genellikle kalorifer fanı, yakıt pompası gibi elektrikli bir birimdir.

Gözlem 2 — Direksiyonu kırınca değişiyor mu?

Normal kullanımda fark ettiğiniz yön ve yük ilişkisini ustaya aktarın; sesi denemek için trafikte sağa-sola manevra yapmayın. Dönüşte değişen ses rulman için ipucu olabilir, fakat hangi tarafın bozuk olduğunu kanıtlamaz.

SKF, rulman sesinin karşı tekerlekten geliyormuş gibi algılanabileceğini belirtir. Yalnız sağa veya sola dönüşe göre parça sipariş etmeyin. Sesin değişmemesi de rulman arızasını kesin olarak elemez.

Gözlem 3 — Debriyaja basınca kesiliyor mu?

Ses seyir halindeyken debriyaja bastığınızda kesiliyor ya da belirgin şekilde değişiyorsa, aktarma organları da incelenmelidir: şanzıman giriş mili rulmanı, diferansiyel rulmanları ya da baskı bilyası. Rölantide duyulup debriyaja basınca susan bir uğultu da aynı adrese işaret eder.

Bu ayrım önemlidir çünkü şanzıman içi rulman arızası tekerlek rulmanından çok daha maliyetlidir ve ihmal edildiğinde diferansiyele kadar yayılabilir.

Lastik kaynaklı uğultu: en çok atlanan ihtimal

Lastik uğultusu rulmanla o kadar benzer duyulur ki birçok araç boşuna rulman değiştirir. Ayırt edici işaretler şunlar:

• Belirli bir hız aralığında belirgindir. Sahadan bildirilen tabloda ses çoğunlukla 30-80 km/s arasında öne çıkıyor, daha yüksek hızlarda yol gürültüsüne karışıp azalıyor. Rulman sesi ise genelde hızla birlikte artmayı sürdürür.
• Zemine göre değişir. Pürüzlü asfaltta artıp düzgün asfaltta azalıyorsa lastik güçlü şüphelidir; rulman sesi zeminden bu kadar etkilenmez.
• Lastik yüzeyi düzensiz aşınmıştır. Elinizi (araç dururken) lastik sırtı üzerinde çevresel olarak gezdirin: bir yöne pürüzsüz, ters yöne testere dişi gibi geliyorsa düzensiz aşınma vardır. Bu genellikle rot-balans bozukluğunun sonucudur.
• Lastik yaşlıdır. Diş derinliği yeterli olsa bile sertleşmiş, yılları geçmiş lastikler belirgin uğultu yapar.

Dikkat edilecek nokta: lastiği değiştirmek tek başına yetmeyebilir. Düzensiz aşınmanın sebebi olan rot ayarı düzeltilmezse yeni lastik de kısa sürede aynı hale gelir.

Hangi belirti, hangi parça?

Kendiniz bakabilecekleriniz

Araç park halinde lastiklerde görünür düzensiz aşınma veya hasar olup olmadığını not edin. Rulman boşluğu, sesin kaynağı ve alt takım kontrolü uygun kaldırma ekipmanı ve üretici sınırlarıyla serviste yapılmalıdır; elle çevirme hissi veya tek bir boşluk gözlemi kesin teşhis değildir.

Parça alırken dikkat edilecekler

Aynı aksın diğer tarafı da kontrol edilmelidir; bir rulmanın arızalanması diğerinin de mutlaka değişeceğini göstermez. Tek rulman veya göbek ünitesi seçimi ve değişim kapsamı araç üreticisinin talimatı ve ölçümlere göre belirlenmelidir.

Eski parçadaki referans numarası aramayı daraltabilir; kodun OEM veya başka bir üretici referansı olduğu ve araç için parça seçimi ayrıca doğrulanmalıdır. Yalnız model adına veya başlıktaki kodlara dayanarak sipariş vermeyin. Emin değilseniz şasi numaranızla bize sorun.

Aks ve rulman çeşitlerine, ses lastikten geliyorsa jant ve lastik kategorisine, rot-balans kaynaklı düzensiz aşınma için rot ve z rot ürünlerine göz atabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Arabadan uğultu sesi neden gelir?

En sık üç kaynak var: aşınmış porya rulmanı, düzensiz aşınmış ya da yaşlanmış lastik, ve aktarma organlarındaki rulmanlar. Hız, yön ve debriyajla birlikte fark edilen değişiklikler kontrolü yönlendirir; bunlar tek başına teşhis değildir.

Rulman sesi nasıl anlaşılır?

Hız veya yükle değişen ses rulman şüphesi doğurabilir; kesin taraf tayini sağlamaz. Serviste boşluk ölçümü ve ses kontrolü, araç üreticisinin sınırlarıyla birlikte değerlendirilmelidir.

Rulman sesiyle araç kullanılır mı?

Ses tarifinden güvenli bir mesafe belirlenemez. Rulman şüphesini gecikmeden kontrol ettirin; titreşim, boşluk veya sürüş davranışında değişiklik varsa güvenli yerde durup yol yardımına başvurun. Kontrol edilmeden kısa mesafede kullanım izni verilemez.

Yeni lastik uğultu yapar mı?

Yapabilir. Agresif desenli ve sert karışımlı lastikler doğaları gereği daha gürültülüdür; bu arıza değildir. Ancak yeni lastik takıldıktan kısa süre sonra başlayan ve artan uğultu, rot ayarının bozuk olduğuna ve lastiğin düzensiz aşınmaya başladığına işaret edebilir.

Kışlık lastik uğultu yapar mı?

Kışlık lastikler yumuşak karışımları ve bloklu desenleriyle yazlığa göre daha fazla yol sesi üretir. Mevsim dışı, sıcak asfaltta kullanıldığında bu ses belirginleşir ve hızla aşınır.

Teknik kaynaklar

• SKF TT 08-011 (Nisan 2008) — Sesin tarafı yanıltabilir; ölçüm ve araç üreticisinin prosedürü esastır.